دستگاه مختصات دکارتی

رای دهی: 5 / 5

فعال سازی ستارهفعال سازی ستارهفعال سازی ستارهفعال سازی ستارهفعال سازی ستاره
 

فبل از اینکه وارد مباحث پیشرفته تر در مورد توابع شویم، باید دستگاه مختصات دکارتی و ویژگی های آن را بشناسیم. زیرا معمولاً برای رسم توابع از دستگاه مختصات دکارتی استفاده می‌کنیم. اما دستگاه مختصات دکارتی چیست؟

تقریباً همه با دستگاه مختصات دکارتی در دوره دبیرستان آشنا شده ایم اما مرور دوباره ای بر این دستگاه خالی از لطف نیست.

در دوره ابتدایی با محور اعداد آشنا شدیم. آنجا دیدیم که محور اعداد یک محور افقی است که از دو سمت راست و چپ ادامه می بابد و نقطه ای را به عنوان صفر (مرکز) در نظر می گیریم. اعداد مثبت را در سمت راست و اعداد منفی را در سمت چپِ صفر به ترتیب قرار می دهیم. واحد یا اندازه ای که برای تعیین اعداد روی نمودار انتخاب می شود برای اعداد مثبت و اعداد منفی باید با هم یکسان باشد. (به این محور اصطلاحاً محور یک بعدی یا دستگاه یک بعدی می گویند.)

دستگاه مختصات دکارتی از دو محور اعداد تشکیل شده است که این دو محور در نقطه های صفر خود، بر هم عمود هستند.

تبدیل دو محور به محورهای مختصات

محور افقی را محور xها (محور x ها در سایت ریاضیات ایران) و محور عمودی را محور yها (محور x ها در سایت ریاضیات ایران) می‌نامیم. به این ترتیب صفحه، چهار قسمت می‌شود که هر قسمت را یک ربع یا ناحیه می‌نامیم. محل برخورد دو محور را مبدأ مختصات می‌نامیم. از مبدأ به سمت راست، اعداد مثبت و به سمت چپ اعداد منفی قرار داده می‌شوند (درست مانند محور اعداد حقیقی). همچنین، از مبدأ به سمت بالا، اعداد مثبت و به سمت پایین اعداد منفی را قرار می‌دهیم. دقت داریم که واحدی که برای نشان دادن اعداد روی محور xها و yها انتخاب می‌شود باید با هم برابر باشد. شکل زیر را ببینید:

هر دستگاه مختصات دکارتی دارای چهار ناحیه است

در ربع اول، هم xها و هم yها مثبت هستند. در ربع دوم، xها منفی و yها مثبتند، در ربع سوم هم xها و هم yها منفی هستند و در ربع چهارم xها مثبت و yها منفی هستند.

 

نمایش اعداد در دستگاه مختصات دکارتی:

هر زوج مرتب را می توان به صورت یک نقطه در صفحه مختصات دکارتی نمایش داد. مؤلفه‌ی اول را از روی محور xها و سپس مؤلفه‌ی دوم را از روی محور yها انتخاب می‌کنیم (دقت داریم که زوج مرتب از سمت چپ خوانده می‌شود.). مثلاً (2,4) به این معنی است که اگر از مبدأ مختصات، دو واحد در جهت مثبت محور xها پیش رویم (اگر علامت مؤلفه x مثبت باشد، در جهت راست حرکت می‌کنیم و اگر منفی باشد به سمت چپ) و سپس چهار واحد در جهت مثبت محور yها (یعنی به سمت بالا) حرکت کنیم به نقطه‌ی (2,4) می‌رسیم (اگر علامت مؤلفه y مثبت باشد، در به سمت بالا حرکت می‌کنیم و اگر منفی باشد به سمت پایین).

پس جدول زیر را خواهیم داشت:

ناحیه (ربع)  مولفه x  مولفه y  مثال تصویر
اول مثبت مثبت اعداد ربع اول هر دو مولفه مثبت هستند. نمایش اعداد در مختصات دکارتی
دوم منفی مثبت اعداد ربع دوم، مولفه اول منفی و  مولفه دوم  مثبت هستند.
سوم منفی منفی اعداد ربع سوم، هر دو مولفه اول و دوم منفی هستند.
چهارم مثبت منفی اعداد ربع دوم، مولفه اول مثبت و مولفه دوم منفی هستند.

 

 

مثال: نقاط (3,2) و مثال دستگاه مختصات دکارتی زیر را روی دستگاه مختصات دکارتی نمایش دهید:

مثال دستگاه مختصات دکارتی

 

سؤال- در چه ربعی، xy مثبت است؟

می‌دانیم اگر حاصلضرب دو عدد مثبت باشد، باید دو عدد هم علامت باشند، یعنی یا هر دو مثبت باشند یا هر دو منفی. پس در ربع اول که هم x مثبت است و هم y، و ربع سوم که هم x منفی است هم y ، حاصلضرب x و y مثبت است یعنی داریم xy>0 .

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد

جدیدترین محصولات

جزوه ریاضی عمومی 2 صنعتی شریف دکتر فتوحی ترم دوم 96-97 جزوه ریاضی عمومی 2 صنعتی شریف دکتر فتوحی ترم دوم 96-97 بازدید (120)
جزوه ریاضی عمومی دو دکتر فتوحی دانشگاه ص...
پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی دو صنعتی شریف مورخ 13970331 پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی دو صنعتی شریف مورخ 13970331 بازدید (115)
پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی دو صنعت...
پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی یک صنعتی شریف مورخ 13970405 پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی یک صنعتی شریف مورخ 13970405 بازدید (138)
پاسخ تشریحی پایانترم ریاضی عمومی یک صنعت...
جزوه جبر پیشرفته دکتر علائیان دانشگاه علم و صنعت ایران جزوه جبر پیشرفته دکتر علائیان دانشگاه علم و صنعت ایران بازدید (111)
جزوه جبر پیشرفته دکتر علائیان دانشگاه عل...
جزوه جبر پیشرفته دکتر اکبری دانشگاه صنعتی شریف جزوه جبر پیشرفته دکتر اکبری دانشگاه صنعتی شریف بازدید (176)
جزوه جبر پیشرفته دکتر اکبری دانشگاه صنعت...

فایل های تصادفی

جزوه آنالیز ریاضی ، دکتر صال مصلحیان، فردوسی مشهد، 91-1390 جزوه آنالیز ریاضی ، دکتر صال مصلحیان، فر... بازدید (7069)
جزوه آنالیز ریاضی 2 دانشگاه فردوسی مشهد ...
پاسخنامه تشریحی سوالات تستی ریاضی1 پیام نور رشته ریاضی نیم سال دوم 90-89 کد یک پاسخنامه تشریحی سوالات تستی ریاضی1 پیام ... بازدید (6586)
پاسخنامه تشریحی سوالات تستی ریاضی1 پیام ...
Graphs and Matrces Graphs and Matrces... بازدید (8083)
کتاب گراف‌ها و ماتریس‌ها، نویسنده R. B. ...
اصول آنالیز ریاضی ، والتر رودین اصول آنالیز ریاضی ، والتر رودین... بازدید (8795)
principles-of-mathematical-analysis-walt...
Approximate analytical solution for seepage flow... Approximate analytical solution for seep... بازدید (6969)
عنوان کامل مقاله : Approximate analytica...

پربازدیدترین محصولات

حل المسائل کتاب نظریه مجموعه ها و کاربردهای آن (مبانی ریاضی) لین و لین حل المسائل کتاب نظریه مجموعه ها و کاربردهای آن (مبانی ریاضی) لین و لین بازدید (19690)
پاسخ سوالات و تمرینات کتاب نظریه مجموعه ...
ریاضیات عمومی یک دکتر کرایه چیان ریاضیات عمومی یک دکتر کرایه چیان بازدید (19248)
ریاضیات عمومی یک تالیف محمد علی کرایه چی...
مثلث نوشته دکتر میرزاوزیری مثلث نوشته دکتر میرزاوزیری بازدید (16694)
کتاب مثلث دکتر میرزاوزیری ، رمز فایل www...
اشتباه سوزنبان دکتر میرزاوزیری اشتباه سوزنبان دکتر میرزاوزیری بازدید (15661)
نویسنده : دکتر مجید میرزاوزیری ؛ چاپ او...
حافظه استاد، نوشته دکتر میرزاوزیری حافظه استاد، نوشته دکتر میرزاوزیری بازدید (14098)
حافظه استاد، نوشته دکتر میرزاوزیری چاپ...
  • تهران و کرج
  • 09190-24816-0
  • این ایمیل آدرس توسط سیستم ضد اسپم محافظت شده است. شما میباید جاوا اسکریپت خود را فعال نمایید

آمار سایت

ارسال پیام برای ما

  Mail is not sent.   Your email has been sent.
بالا